Aparat kontroli finansowej

postheadericon Aparat kontroli finansowej

Problematyka kontroli finansowej jest rozległa i zasługuje na odrębną uwagę oraz wykład uniwersytecki. W tym miejscu sygnalizujemy więc jedynie drobną cząstkę tej problematyki, odsyłając Czytelnika do innych partii podręcznika lub do opracowań monograficznych (L. Kurowski, H. Sochacka-Krysiak). Aparat kontroli finansowej jest bowiem rozbudowany i zorganizowany na różnych szczeblach struktur organizacyjnych państwa. Wcześniej była już mowa o aparacie kontroli skarbowej oraz o obowiązkach kontrolnych głównych księgowych. Poza opisem podręcznika pozostawiamy natomiast czynności kontrolne takich organów, jak Komisja Papierów Wartościowych (nadzór nad publicznym obrotem papierami wartościowymi) i Urząd Antymonopolowy (przeciwdziałanie monopolizacji i zwalczanie struktur oraz praktyk monopolitycznych). W innym miejscu opisujemy nadzór bankowy, sprawowany przez Inspektorat Nadzoru Bankowego NBP (część VIII rozdział 4.6) oraz nadzór nad kontrolą gospodarki finansowej gmin, sprawowaną przez regionalne izby obrachunkowe (część VII rozdział 6.5). W rezultacie pozostajemy przy opisie innych organów kontroli finansowej, tj. Najwyższej Izby Kontroli oraz biegłych rewidentach.

Status prawny NIK określony został w 1980 r. (Dz.U. Nr 22, poz. 82) i nieznacznie skorygowany w 1989 r. (Dz.U. Nr 34, poz. 178). Obowiązujące przepisy nie oddają aktualnego stanu rzeczy, ani też nie odzwierciedlają koncepcji organu kontroli finansowej. Zakres przedmiotowy i podmiotowy NIK jest określony w sposób nie znajdujący pokrycia w realiach nowego ustroju politycznego, gospodarczego i finansowego. Na ich tle utraciły również swą pełną aktualność kryteria oraz tryb i formy kontroli sprawowanej przez NIK. Najpełniej zachowały się one jedynie w dziedzinie kontroli budżetowej rządu i obowiązków NIK wobec Sejmu (patrz szerzej część II rozdział 8).

Poza gospodarką budżetową obowiązuje w Polsce określony system spra-wozdawczości finansowej. Jest ona badana m.in. przez biegłych rewidentów (ustawa z dnia 19 października 1991 r. o badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych, Dz.U. Nr 111, poz. 480, z późn.zm.). Ustawa określa kto może być biegłym rewidentem oraz jakie są jego prawa i obowiązki. Instytucja biegłego rewidenta stanowi formę kontroli finansowej sprawowanej przez podmiot nie będący organem państwowym. Tylko w pewnych sytuacjach biegły rewident nie może podjąć weryfikacji sprawozdania finansowego w danej jednostki. Opinia biegłego rewidenta jest załączona do sprawozdania finansowego i składana oraz ogłaszana razem z nim przez właściwy organ (najczęściej sąd rejestrowy).

Zostaw Komentarz