Formy organizacji gospodarki budżetowej

postheadericon Formy organizacji gospodarki budżetowej

Obowiązujące Prawo budżetowe zna tylko jedną formę organizacji gospo-darki budżetowej brutto {patrz: U, 3.2)- jednostki budżetowe. Pokrywają one swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a uzyskane dochody odprowadzają do tego budżetu. Prawo budżetowe stanowi, iż jednostki budżetowe w ramach budżetu państwa mogą tworzyć (a tym samym likwidować) „dysponenci części budżeto-wych”, czyli szefowie naczelnych i centralnych organów władzy i administracji.

Gospodarka budżetowa netto {patrz: II, 4.2) prowadzona jest w określonych formach organizacyjnych, o ile spełnia prawem przewidziane warunki. I tak: 1)jednostka organizacyjna państwa lub samorządu terytorialnego, która prowadzi działalność gospodarczą na zasadzie odpłatności, może być prowadzona w formie zakładu budżetowego, pokrywając swoje koszty z własnych przychodów. Zakłady budżetowe są alternatywą dla jednostek budżetowych w prowadzeniu gospodarki budżetowej (określona jednostka organizacyjna prowadzi swoją gospodarkę finansową albo jako jednostka budżetowa albo jako zakład budżetowy). Są one najczęściej występującą w praktyce formą budżetowania netto. Tryb ich tworzenia oraz szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 maja 1991 r. (Dz.U. Nr42,poz. 183). W budżecie państwa zakłady budżetowe tworzone są przez dysponentów części budżetu. Opracowują własne plany finansowe, prowadzą wyodrębnioną rachunkowość i sprawozdawczość, a z budżetem rozliczają się wynikowo (otrzymują dotację z budżetu lub dokonują wpłaty na jego rzecz).

2)Działalność uboczna lub część działalności podstawowej jednostki budże-towej może być organizacyjnie wyodrębniona i prowadzona oraz finansowana z dochodów własnych w formie gospodarstwa pomocniczego.

Forma ta pozwala na wyodrębnienie organizacyjne i finansowe części działalności jednostki budżetowej i powiązanie wydatków z dochodami w tym zakresie. Może to usprawnić rachunek ekonomiczny i prowadzenie określonego rodzaju działalności (np. stołówki, prowadzenie gospodarstwa rolnego przy szpitalu, warsztatów szkolnych itp.). Gospodarstwa pomocnicze tworzone są przez kierowników macierzystych jednostek budżetowych lub – jeśli chodzi o gospodarstwa dotowane – dysponentów części budżetu. Zasady ich tworzenia i prowadzenia gospodarki finansowej reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 maja 1991 r. (Dz.U. Nr42, poz. 185).

3)O ile wspomniana wyżej działalność nie jest wyodrębniona organizacyjnie, może być ona finansowana z dochodów uzyskiwanych z niej, w formie środków specjalnych.

Jest to najprostsza forma organizacyjno-finansowa prowadzenia gospodirki budżetowej netto. Mimo, że daje ona możliwość wiązania wydatków z dochodami, nie jest w praktyce zbyt często stosowana. Wiąże się to z koniecznością prowadzenia odrębnego rachunku bankowego, dodatkowej ewidencji, rachunkowości i sprawozdawczości. Może to być uciążliwe zwłaszcza bez organizacyjnego i personalnego wyodrębnienia.

Szczegółowe zasady gospodarki finansowej środków specjalnych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 maja 1991 r. (Dz.U. Nr 42, poz. 184).

Zostaw Komentarz