Funkcje budżetu

postheadericon Funkcje budżetu

Dotychczas w naszej nauce prawa finansowego wyróżniano dwa rodzaje tychże funkcji, które można nazwać: funkcjami ogólnymi i funkcjami finansowymi budżetu.

Wśród funkcji ogólnych można wymienić funkcje polityczne, ekonomiczne i prawne. Funkcje polityczne budżetu sprowadzają się do kontroli narodu (poprzez swoje przedstawicielstwo – parlament) nad działalnością rządu. W związku z obejmowaniem przez budżet tylko części operacji finansowych państwa, od dawna reprezentowany jest pogląd, że budżet nie spełnia już funkcji politycznych w tradycyjnym ich rozumieniu. Są jednak specjaliści (np. J. Harasimowicz), którzy twierdzą, że szczególna polityczna rola budżetu (funkcja) polega na ujmowaniu w nim finansowania działań państwa, jako aparatu władzy i administracji, a więc tej części działalności, która powinna podlegać szczególnej kontroli społecznej.

Funkcje ekonomiczne budżetu polegają na dokonywaniu za jego pośred-nictwem podziału znacznej części dochodu narodowego oraz na oddziaływaniu przez budżet na kształtowanie się proporcji podziału dochodu narodowego i prze-bieg procesów gospodarczych. Niektórzy specjaliści twierdzą, że także funkcje ekonomiczne budżet spełnia w coraz bardziej ograniczonym zakresie, ze względu na fakt, iż tylko nieznaczna część dochodu narodowego jest rozdzielana przez budżet (przeważnie od 20 do 50%), a poza budżetem pozostają takie podstawowe kategorie ekonomiczne jak: ceny, płace, stopa kredytowa, kursy dewizowe itp.

Funkcje prawne budżetu można sprowadzić do uchwalania go w formie ustawy oraz jego prawnej mocy wiążącej, czyli dyrektywności (zob. rozdział 2.). Wśród funkcji finansowych budżetu można wyodrębnić w ujęciu tradycyj-nym funkcje: fiskalną, redystrybucyjną, stymulacyjną i ewidencyjno-kontrolną.

Do funkcji fiskalnej, redystrybucyjnej, stymulacyjnej i ewidencyjno-kon- trolnej budżetu – mają zastosowanie uwagi przedstawione w ramach rozdziału I, dotyczące funkcji finansów publicznych.

Funkcje budżetu R.P. w ostatnich latach odpowiadają oczywiście wyżej omówionym funkcjom budżetu. Ich wzajemne proporcje decydują jednak o chara-kterze konkretnego budżetu. Bardzo często budżety w krajach zachodnich mają stabilizacyjny bądź pobudzający charakter. Nasze budżety na lata 1990-1994 cechuje natomiast położenie nacisku na funkcję fiskalną. Prowadzi to do drenażu dochodów poszczególnych podmiotów i nazywa się fiskalizmem. Skutkiem nato-miast nadmiernego fiskalizmu jest z reguły recesja gospodarcza. Dlatego nasze budżety na lata 1990-1994 można nazwać fiskalno-recesyjnymi.

Zostaw Komentarz