Geneza budżety

postheadericon Geneza budżety

Historycznie, instytucję budżetu państwa wyprzedziło powstanie skarbu państwa, rozumianego jako nakłady środków finansowych na funkcjonowanie państwa oraz wyspecjalizowana forma organizacyjna powołana do gospodarowania tymi środkami (tj. gromadzenia, przechowywania i dysponowania nimi).

Mimo, że niektórzy ekonomiści definiują budżet państwa jako scentralizo-wane zasoby pieniężne państwa przeznaczone na pokrycie wydatków związanych z realizacją jego funkcji (np. Kierczyński), tym samym po części utożsamiając go ze skarbem państwa – budżet państwa jest instytucją zupełnie inną, powstałą „znacznie później na podstawie zupełnie innych przesłanek…” (M. Weralski, Socjalistyczne instytucje finansowe, Warszawa 1973, s. 105).

Prawie powszechnie instytucję budżetu łączy się z trzema jego istotnymi elementami: 1)zasobami pieniężnymi państwa, 2)sporządzanymi planami (przewidywaniami na przyszłość) dochodów i wydatków państwa (czyli kształtowaniem się tych zasobów w przyszłości i ich wykorzystywaniem), 3)nadawaniem tym planom określonej formuły prawnej (określonej dyre- ktywności).

Dlatego właśnie, mimo że niektóre elementy budżetu pojawiły się już w starożytności, uważa się, iż pierwszy budżet powstał w Anglii, w związku z wydaniem w 1688 r. Bill ofrights, stwierdzającego potrzebę periodycznego uzy-skiwania zgody parlamentu na pobór podatków i dokonywanie wydatków publicz-nych. Na kontynencie natomiast pierwszym budżetem był budżet polski, uchwalo- by w 1768 r. przez Sejm pod nazwą tabelle intrat i ekspensy ordynaryjnej i ekstraordynaryjnej. Dopiero później, od 1817 r., pojawiły się budżety we Francji, a od 1848 r. w Prusach. Prawidłowością jest tu, że budżet i jego rozwój związany jest ściśle z rozwojem parlamentaryzmu w poszczególnych krajach.

Zostaw Komentarz