Planowanie i programowanie finansowe w krajach zachodnich

postheadericon Planowanie i programowanie finansowe w krajach zachodnich

Przez bardzo długi okres kraje socjalistyczne uważane były za „wyrocznię” w zakresie planowania. W tym czasie, mimo formalnego rozszerzania się zakresu planów w tych kraj ach, struktury, metody i technika planowania ulegały skostnieniu i degradacji. Zupełnie inaczej rozwijały się te kwestie w krajach z gospodarką rynkową. Te ostatnie, wychodząc z przesłanek pragmatycznych a nie ideologicz-, nych, rozwinęły wyrafinowane i skomplikowane metody planowania, wykorzystując do tych celów najnowsze osiągnięcia nauki i techniki. Dlatego dzisiaj można

stwierdzić, że planowanie i programowanie odgrywa ogromną rolę w rozwoju współczesnych państw zachodnich. Już w latach czterdziestych niektóre kraje zachodnie zaczęły stosować, obok tradycyjnych budżetów, tzw. budżety gospodarcze. Ich istota polegała na ustalaniu na okresy roczne (np. Francja) lub wieloletnie (np. Wielka Brytania) programów działania dla poszczególnych gałęzi gospodarki w ujęciu finansowo-rzeczowym. Podobną funkcję spełniają w USA tzw. budżety kasowe oraz budżety rachunków narodowych. Te plany są dodatkowymi – obok budżetu, instrumentami kierowania gospodarką narodową w krajach zachodnich.

Na szczególne podkreślenie zasługuje rozwój metod i technik planowania, w tym głównie planowania finansowego w krajach z gospodarką rynkową. Prekursorską rolę odegrały tu Stany Zjednoczone, które już w 1961 r. wprowadziły w Departamencie Obrony nową metodologię i technikę planowania, w tym głównie planowania finansowego, zwaną Planning-Programming-Budgeting System (PPBS). Pozwala ona w sposób racjonalny i naukowy dokonać wyborów celów do realizacji oraz optymalnych sposobów ich wykonania. Podobną funkcję spełnia stosowana we Francji Rationalisation des Choix Budgétaires(RCB). Metody te zostały recypowane przez wiele państw zachodnich, a dzięki ONZ – stosują je dzisiaj nawet kraje trzeciego świata.

Charakterystyczne jest przy tym, że wspomniane techniki i metody planowania w krajach zachodnich poddawane są stałemu doskonaleniu i ewolucji. Stąd np. USA już w 1973 r. zastosowały nową technikę, zwaną „zarządzanie przez cele” a w 1976 r. „budżet-baza-zero”.

Zostaw Komentarz