Podatki

postheadericon Podatki

Powszechność podatku od towarów i usług nie wyklucza możliwości zasto-sowania – obok zwolnień przedmiotowych – także zwolnień podmiotowych. Odnoszą się one do podatników, u których wartość sprzedaży towarów, a także wartość eksportu towarów lub usług nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 1,2 mld. złotych. Korzystający z tego zwolnienia podatnicy mogą z niego zrezygnować. O ile bowiem okaże się, że kwota 1.2 mld zł została przekroczona, to zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty, natomiast opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę. Zwolnieni są także podatnicy opłacający podatek dochodowy w formie karty podatkowej. Natomiast podatnicy będący zakładami pracy chronionej mogą być zwolnieni, bez względu na wartość sprzedaży towarów, pod warunkiem złożenia przez podatnika odpowiedniego oświadczenia. Zwolnienie jest dostępne również podatnikowi rozpoczynającemu wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży towarów nie przekroczy – proporcjonalnie do okresu działalności – kwot ustalonych wyżej dla całego roku. Przekroczenie kwot powoduje utratę zwolnienia i opodatkowanie nadwyżki. Zwolnienie to nie przsługuje jednak podatnikom, którzy uzyskują wyższy przychód na skutek wykorzystania swoich związków z kontrahentami. Poczynając od 1994 r. kwota 1.2 mld zł ulegać będzie corocznemu podwyższeniu w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi inflacji.

Wśród zwolnień przedmiotowych wymienić trzeba: 1) towary wymienione w załączniku do ustawy, 2) usługi niekomercyjne, 3) eksport i import niektórych towarów i usług wymienionych w załączniku do ustawy, 4) import towarów zwolnionych z cła, 5) rzeczy używane, 6) różne formy wynagrodzenia za pracę.

Podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest obrót należny netto, czyli obrót podatnika pomniejszony o należny od tego obrotu podatek. Prawodawca polski zastosował metodę kredytu podatkowego i dlatego też zasadna jest przyjęta nazwa podatku, ponieważ potrąceniu podlega podatek, nie zaś wartość nabytego towaru w poprzedniej fazie obrotu. Dla poszczególnych czynności podstawę opodatkowania oblicza się w różny sposób, który nie zmienia jednak powyższej reguły. Możliwe jest także zastosowanie metody obliczenia podstawy opodatkowania na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. Dotyczy to trzech sytuacji: 1) gdy na kupującego zostały nałożone ograniczenia w dysponowaniu lub używaniu towaru wynikające z umowy, 2) gdy sprzedaż lub cena towaru jest uzależniona od spełnienia dodatkowego świadczenia, którego wpływu na wartość towaru nie można ustalić, 3) gdy między kupującym a sprzedawcą zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub kapitałowym.

W podatku od towarów i usług występują stawki stałe o charakterze procen-towym. Mają one poziom podstawowy – 22% oraz obniżony – 7% (dla towarów i usług wymienionych w załączniku do ustawy), a także poziom zerowy dla opodatkowania eksportu towarów i usług. Cała filozofia podatku od towarów i usług tkwi w prawie podatnika do obniżania kwoty podatku należnego o podatek naliczony i zapłacony w poprzedniej fazie obrotu, a także w prawie do zwrotu podatku naliczonego i zapłaconego w kwocie wyższej od kwoty podatku należnego. Ponadto zwrotowi podlegają kwoty podatku zapłaconego przy zakupach inwestycyjnych, przy sprzedaży częściowo zwolnionej z podatku. Możliwość odliczeń jest niekiedy ograniczona (art. 25 ustawy).

Wprowadzenie podatku od towarów i usług wiąże się z licznymi obowiązkami po stronie podatników i organów podatkowych. Nie później niż na 30 dni przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatnicy powinni złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne, na mocy którego otrzymają numer identyfikacyjny. Nie podlegają rejestracji, lecz mogą jej dokonać, podatnicy podmiotowo zwolnieni od podatku. Oprócz rejestracji początkowej obowiązuje zasada rejestracji bieżącej podatników podatku odd towarów i usług. Ponadto podatnicy ci są obowiązani do: 1) prowadzenia szczegółowej ewidencji sprzedaży oraz zakupów, w tym do odrębnej ewidencji towarów opodatkowanych i zwolnionych, 2) wystawiania rachunków sprzedaży, 3) samodzielnego obliczania i wpłacania podatku i składania deklaracji podatkowych, 5) prowadzenia ewidencji obrotów przy pomocy kas rejestrujących.

W krótkim okresie czasu dla wyrażenia konstrukcji podatku od towarów i usług wydano w Polsce około 50 aktów prawnych, głównie zmieniających poprzednio obowiązujące przepisy. Nie opracowano przy tym tekstów jednolitych tych aktów, co ogromnie zmniejszyło ich czytelność, wątpliwą zresztą od samego początku. Ponadto, Ministerstwo Finansów wydało olbrzymią ilość, niestety wewnętrznie sprzecznych, wyjaśnień i interpretacji. Z tych też powodów nie uważamy za celowe bardzoej szczegółową prezentację rozwiązań prawnych dotyczących podatku od towarów i usług.

Zostaw Komentarz