Wygasanie zobowiązań podatkowych

postheadericon Wygasanie zobowiązań podatkowych

Efektywne wygaśnięcie zobowiązania podatkowego następuje wtedy, gdy zostaje ono zaspokojone (spełnione) i wpływa w postaci środków pieniężnych. Polskie prawo podatkowe przewiduje trzy sposoby efektywnego wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, tj. przez: zapłacenie podatku, potrącenie (kompensację) lub przejęcie majątku dłużnika.

Podstawową formą wygasania zobowiązań podatkowych jest zapłata podatku, dokonana dobrowolnie lub w drodze przymusowej (poprzez egzekucję administracyjną). Zapłata dobrowolna powinna odbyć się w obowiązujących ter-minach i w dopuszczalnych formach zapłaty.

Terminy zapłaty poszczególnych podatków uzależnione są przede wszystkim od sposobu ustalania zobowiązania podatkowego. Dla podatków, w których zobowiązanie podatkowe ustala się w drodze decyzji, obowiązuje termin 14 dni od dnia doręczenia decyzji, chyba że termin ten przypada na czas wolny od pracy, wówczas termin przesuwa się do dnia następnego po dniach wolnych od pracy. W pozostałych wypadkach terminy zapłaty podatków są określane w przepisach prawa podatkowego. Nie obowiązują one jedynie wtedy, gdy zobowiązanie podatkowe jest ustalane w drodze decyzji podatkowej. Terminy zapłaty podatku liczy się różnie w zależności od sposobu zapłaty. Przy zapłacie gotówką za dzień dokonania zapłaty podatku uważa się dzień wpłacenia należnej kwoty w kasie organu podatkowego, w banku lub na poczcie albo osobie uprawnionej do pobierania podatków. Przy zapłacie bezgotówkowej – w drodze polecenia przelewu – za dzień dokonania zapłaty uważa się dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika lub podatnika.

Do pomocniczych form zapłaty należy zapłata: papierami wartościowymi (praktycznie dotyczy to jedynie zapłaty podatku obligacjami pożyczki państwowej z 1989 r.), znakami opłaty skarbowej (dotyczy to tylko zapłaty opłaty skarbowej) i przy użyciu urzędowego blankietu weksla.

Na wniosek podatnika termin płatności podatku może być odroczony lub płatność podatku rozłożona na raty. Może to być także wniosek alternatywny. Wniosek podatnika powinien zawierać jego propozycje, chociaż nie są one wiążące dla organu podatkowego, podobnie zresztą jak uwzględnienie samego wniosku. Decyzje organów podatkowych (urzędów skarbowych oraz organów gminy) mają w tym względzie charakter uznaniowy, a przepisy prawne nie dają organom żadnych wskazówek co do treści tych decyzji. Z tego też powodu ostateczne decyzje podatkowe w tej materii mogą być zaskarżone do NSA jedynie z powodu naruszenia przy jej wydawaniu przepisów proceduralnych. Od 1994 r. do należności odroczonych lub rozłożonych na raty stosuje się odsetki za zwłokęw wysokości 50% odsetek należnych od zaległości podatkowych.

Zobowiązanie podatkowe może być zabezpieczone na majątku podatnika przed terminem płatności podatku, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Zabezpieczenia można dokonać również przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego. Jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego na podstawie posiadanych danych co do podstawy zobowiązania podatkowego. Zabezpieczenie jest skuteczne do czasu wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zabezpieczenie następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ustawa z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161, zm. z 1992 r. Nr 20, poz. 78 z 1993 r. Nr 28, poz. 127).

Z tytułu zobowiązań podatkowych Skarbowi Państwa przysługuje ustawowe prawo zastawu na ruchomościach i prawach zbywalnych osoby zobowiązanej do uiszczenia podatku oraz pierwszeństwo zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami (z pewnymi wyjątkami określonymi w art. 23 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych). Ponadto Skarbowi Państwa z tytułu ustalonych w decyzji zobowiązań podatkowych przypadających od właściciela i samoistnego posiadacza nieruchomości przysługuje hipoteka ustawowa na tej nieruchomości, chociażby zobowiązania te nie zostały ujawnione w księdze wieczystej.

Zostaw Komentarz